[Chuyên Gia Chia Sẻ] Cách Nhận Biết Thang Ghế An Toàn Qua Chi Tiết “Mối Hàn & Đinh Tán” – Tiêu Chuẩn Chất Lượng Giúp Phòng Ngừa Tai Nạn Lao Động Tại Việt Nam

Lời mở đầu

“Thang chữ A” (Thang gấp) là một công cụ không thể thiếu đối với các công việc trên cao tại các nhà máy sản xuất, công trường xây dựng và kho bãi logistics tại Việt Nam. Chính vì là thiết bị được sử dụng hàng ngày, việc lựa chọn và kiểm tra an toàn đối với thang là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, quyết định đến an toàn vệ sinh lao động (OSH) tại hiện trường. Tuy nhiên, tại nhiều nơi làm việc, thang thường được lựa chọn chỉ dựa trên “chiều cao” hoặc “giá cả”, mà bỏ qua chất lượng của các “mối nối” – nơi phải chịu áp lực lớn nhất.

Trong bài viết này, các biên tập viên chuyên trách của Hasegawa Việt Nam (Hasegawa Vietnam) sẽ giải thích kỹ lưỡng về tầm quan trọng mang tính cấu trúc của “mối hàn” và “đinh tán” – những yếu tố quyết định tuổi thọ và độ an toàn của thang. Kết hợp với các số liệu thống kê tai nạn lao động mới nhất và các tiêu chuẩn chất lượng (TCVN, JIS) tại Việt Nam, chúng tôi sẽ hướng dẫn cho các giám sát viên hiện trường và cán bộ thu mua “cách nhận biết sản phẩm chất lượng bằng mắt thường” để có thể áp dụng vào thực tế ngay từ ngày mai. Hãy sử dụng tài liệu này như một cuốn cẩm nang để bảo vệ tính mạng người lao động và củng cố hệ thống quản lý an toàn của doanh nghiệp.

Thách thức và Bối cảnh

Dữ liệu thị trường

Những năm gần đây, ngành công nghiệp Việt Nam đang có sự hiện đại hóa vượt bậc, nhưng kéo theo đó là nhu cầu cấp thiết về việc đảm bảo an toàn lao động. Theo thống kê tai nạn lao động những năm gần đây do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (MOLISA) công bố, tỷ lệ các vụ tai nạn tử vong trong các lĩnh vực xây dựng, sản xuất và logistics chiếm tới 55.3% tổng số vụ tai nạn lao động tử vong trên toàn quốc. Hơn thế nữa, trong tất cả các ngành công nghiệp này, “Ngã từ trên cao” luôn nằm trong top 3 nguyên nhân gây tai nạn và hiện đang chiếm khoảng 34.2% tổng số vụ tai nạn tử vong.

Phần lớn các vụ ngã khi làm việc trên cao là do giàn giáo không phù hợp hoặc do sử dụng thang đã xuống cấp, không đủ độ bền. Hiện nay, trên các trang thương mại điện tử trong nước và các chợ kim khí địa phương tại Việt Nam (như Chợ Dân Sinh…), các loại thang nội địa giá cực rẻ khoảng 300,000 VND đến 500,000 VND (khoảng 12 đến 20 USD) hoặc các sản phẩm nhái giả mạo thương hiệu đang được lưu thông với số lượng lớn. Nhiều sản phẩm trong số này có độ dày thành nhôm rất mỏng, chưa đầy 1.0 mm, và hơn thế nữa, việc xử lý “mối hàn” hay “đinh tán” để chịu tải trọng lại cực kỳ cẩu thả, không đáp ứng được các tiêu chuẩn an toàn dùng cho công nghiệp.

Cảnh báo rủi ro

Việc tiếp tục sử dụng thang có khuyết tật ở các mối nối tại hiện trường sẽ tạo ra những rủi ro khôn lường cho doanh nghiệp. Nếu mối nối giữa bậc thang và chân thang nhôm đột ngột bị gãy trong lúc làm việc, người lao động sẽ mất thăng bằng và ngã thẳng xuống sàn bê tông từ độ cao trên 2 mét. Điều này dẫn đến các tai nạn lao động nghiêm trọng (Tai nạn lao động) gây gãy xương phức tạp, chấn thương sọ não, hoặc trong trường hợp xấu nhất là tử vong.

Căn cứ theo Luật An toàn, vệ sinh lao động sửa đổi của Việt Nam (Luật số 84/2015/QH13), trong trường hợp không may xảy ra thương vong nghiêm trọng do sử dụng thiết bị làm việc không đạt tiêu chuẩn, doanh nghiệp và người chịu trách nhiệm tại hiện trường sẽ bị xử lý trách nhiệm pháp lý nghiêm khắc. Cụ thể, doanh nghiệp có nguy cơ bị phạt hành chính lên tới 200,000,000 VND, bị đình chỉ hoạt động lên đến 3 tháng, và thậm chí là chịu trách nhiệm hình sự (phạt tù) nếu bị xác định là có sơ suất nghiêm trọng. Thêm vào đó, chi phí bồi thường y tế cho người lao động bị nạn, việc dừng hoạt động hiện trường để giải quyết tai nạn, cùng tổn thất kinh tế do sụt giảm uy tín thương hiệu doanh nghiệp sẽ quay lại đập vào doanh nghiệp gấp hàng trăm, hàng nghìn lần so với số tiền thu mua ít ỏi tiết kiệm được từ việc mua thang giá rẻ.

Giới thiệu sản phẩm và dịch vụ

  • Tỷ lệ “ngã từ trên cao” trong tổng số vụ tai nạn lao động tử vong tại Việt Nam: 34.2% (Nguồn: Thống kê của MOLISA)

  • Tiêu chuẩn công nghiệp quốc gia của Nhật Bản quy định về độ an toàn của thang chữ A và thang leo: JIS S1121 (Nguồn: Ủy ban Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản)

  • Giá trị tiêu chuẩn được Hasegawa thiết lập làm tải trọng tối đa cho thang công nghiệp: 100 kg đến 130 kg (Nguồn: Bản thông số kỹ thuật của Hasegawa Kogyo)

  • Độ dày thành nhôm trung bình của các loại thang kém chất lượng giá rẻ lưu thông trên thị trường tự do: 0.8 mm đến 1.0 mm (Nguồn: Khảo sát mẫu thị trường địa phương)

  • Độ dày thành nhôm của các bộ phận cấu trúc chính được sử dụng trong thang chuyên nghiệp của Hasegawa: 1.2 mm đến 1.5 mm (Nguồn: Dữ liệu sản phẩm Hasegawa)

Nguồn trích dẫn: MOLISA Labor Accident Report & Hasegawa Product Specifications

Đặc điểm nổi bật

Thang nhôm do Hasegawa Việt Nam cung cấp được sản xuất bằng cách áp dụng trực tiếp “công nghệ nối” tiên tiến mà Hasegawa Kogyo Nhật Bản đã đúc kết trong suốt lịch sử hơn 80 năm vào chính nhà máy riêng của mình tại Việt Nam (tỉnh Bình Dương). Hai yếu tố lớn quyết định độ bền của thang chính là “hàn nhôm” và “đinh tán cường độ cao”.

Trước hết, đối với hàn nhôm, chúng tôi kết hợp giữa những thợ hàn chứng chỉ có trình độ đào tạo cao và robot hàn tự động có độ chính xác cao. So với sắt, nhôm có độ dẫn nhiệt cực kỳ cao, khiến việc kiểm soát nhiệt độ trong quá trình hàn trở nên vô cùng khó khăn. Tại Hasegawa, dòng điện và tốc độ được kiểm soát nghiêm ngặt để “vảy hàn dạng sóng đẹp mắt (welding bead)” được hình thành đồng đều trên mối hàn. Điều này giúp ngăn chặn việc hình thành các bọt khí (rỗ khí) bên trong mối hàn, làm cho cấu trúc kim loại hòa liền thành một khối, đạt được độ bền cấu trúc vượt trội, không hề suy chuyển ngay cả khi tải trọng từ 100 kg trở lên được áp dụng liên tục nhiều lần.

Tiếp theo là cách bố trí và “công nghệ bấm” các đinh tán nối bậc thang với chân thang. Thang chuyên nghiệp của Hasegawa sử dụng các đinh tán cường độ cao được cố định tại nhiều điểm đã được tính toán kỹ lưỡng, giúp phân phối tải trọng tối ưu cho một mối nối. Do quá trình bấm đinh tán (ép nén) được thực hiện dưới sự kiểm soát lực siết chính xác bằng xi lanh thủy lực, các đinh tán sẽ không bị lỏng và các lỗ nhôm xung quanh sẽ không bị biến dạng gây ra hiện tượng “gập ghềnh, lung lay”, ngay cả khi sử dụng lâu dài hay chịu va đập do di chuyển thô bạo tại hiện trường.

Ví dụ thực tế (Before → Action → After)

Chúng tôi xin giới thiệu một ví dụ cải tiến thực tế tại một nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô quy mô lớn (doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) tại tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

  • Before (Thách thức trước khi áp dụng): Nhà máy này từng đưa vào sử dụng khoảng 30 chiếc thang nhôm nội địa mua từ một đại lý địa phương với giá 450,000 VND một chiếc, dùng cho việc bảo trì thiết bị hàng ngày và kiểm tra dây chuyền. Tuy nhiên, chỉ sau 6 tháng sử dụng, khi một công nhân có thể hình lớn (nặng khoảng 80 kg) cầm theo dụng cụ bước lên xuống, các lỗ đinh tán đỡ bậc thang đã bị rộng ra, gây ra hiện tượng lung lay sang trái phải hơn 5 cm trên toàn bộ thang. Các công nhân liên tục phàn nàn rằng “Tôi rất sợ khi phải đứng lên đó”, và một phần của bậc thang đã thực sự bị rời ra khiến công nhân mất thăng bằng, dẫn đến hơn 3 vụ “suýt ngã (near-miss)” mỗi tháng.

  • Action (Biện pháp đã thực hiện): Để ngăn ngừa rủi ro tai nạn lao động ngay từ đầu, người quản lý An toàn, Sức khỏe và Môi trường (EHS) của nhà máy đã quyết định tiêu hủy toàn bộ số thang giá rẻ đó. Họ đã thảo luận với đại diện của Hasegawa Việt Nam và thay thế toàn bộ bằng loại thang công nghiệp cường độ cao (các dòng sản phẩm có chiều cao mặt đỉnh từ 1.2 m đến 1.8 m) tuân thủ tiêu chuẩn JIS. Đồng thời, đội ngũ chuyên gia của Hasegawa đã đến thăm nhà máy và tổ chức một buổi “Hướng dẫn sử dụng đúng cách và kiểm tra an toàn thang chữ A” cho 20 công nhân tại hiện trường.

  • After (Hiệu quả sau khi áp dụng): Đến nay, sau 3 năm kể từ khi đưa thang của Hasegawa vào sử dụng, số vụ suýt ngã và tai nạn lao động do thang gây ra tại nhà máy vẫn duy trì ở mức “0”. Dù được sử dụng hàng ngày trong các hoạt động bảo trì 3 ca khắc nghiệt, các bộ phận mối hàn hoàn toàn không bị nứt và không hề xuất hiện hiện tượng lung lay do lỏng đinh tán. Người quản lý thu mua đã đánh giá cực kỳ cao tính kinh tế và độ an toàn của sản phẩm, phát biểu rằng: “Chi phí mua ban đầu cao gấp khoảng 3 lần so với loại thang nội địa, nhưng trước đây chúng tôi cứ 6 tháng phải thay một lần, nên tính tổng chi phí sở hữu (TCO) trong 3 năm, sản phẩm của Hasegawa rút cục lại giúp tiết kiệm được khoảng 40% chi phí”.

Độ tin cậy của Hasegawa

Quản lý chất lượng và Chứng nhận

Lý do lớn nhất khiến các sản phẩm của Hasegawa Việt Nam khác biệt hoàn toàn so với các loại thang giá rẻ thông thường nằm ở hệ thống quản lý chất lượng không thỏa hiệp của chúng tôi. Các sản phẩm của chúng tôi được thiết kế và sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của “JIS S1121 (Thang chữ A và thang leo hình chữ A)” dựa trên Đạo luật Tiêu chuẩn hóa Công nghiệp của Nhật Bản.

Trong phòng thử nghiệm bên trong nhà máy, chúng tôi thường xuyên tiến hành các bài kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt như sau đối với các sản phẩm thang được lấy mẫu ngẫu nhiên từ các lô sản xuất:

  1. Thử nghiệm tải trọng tĩnh: Áp dụng một lực trọng trường tương đương gấp 2 đến 3 lần giá trị quy định (khoảng 300 kg) lên mặt đỉnh và các bậc thang để đo xem có bất kỳ sự biến dạng hay hư hỏng nào không.

  2. Thử nghiệm độ bền lặp đi lặp lại: Áp dụng liên tục một tải trọng (100 kg) mô phỏng chuyển động lên xuống của một người vào các mối nối hơn 50,000 lần để kiểm chứng rằng không có hiện tượng lỏng đinh tán hay gãy mỏi của mối hàn xảy ra.

Tại nhà máy riêng của chúng tôi ở Việt Nam, từ khâu kiểm tra tiếp nhận nguyên liệu thô — hợp kim nhôm (nhôm cường độ cao dòng 6000) — cho đến khâu “kiểm tra 100% bằng mắt và xúc giác” bởi các kiểm định viên chuyên trách khi xuất xưởng cuối cùng, chúng tôi đều thiết lập các cổng chất lượng giống hệt như nhà máy mẹ tại Nhật Bản (tỉnh Hyogo). Điều này giúp đưa tỷ lệ lỗi ban đầu về mức vô cùng cận kề số 0.

Khả năng tùy chỉnh và Hệ thống hỗ trợ

Chúng tôi không chỉ đơn thuần bán các sản phẩm thang có sẵn; chúng tôi cung cấp giải pháp cho các thách thức đặc thù mà các hiện trường thực tế tại Việt Nam gặp phải. Ví dụ, đáp ứng các yêu cầu như “Tôi muốn một sàn làm việc đặc biệt có bậc thang khớp chính xác với chiều cao của dây chuyền sản xuất hiện tại” hoặc “Chúng tôi cần một chiếc thang an toàn bề ngang hẹp để không bị vướng ngay cả trong các lối đi chật hẹp”, các kỹ sư Nhật Bản của Hasegawa Việt Nam và các kỹ sư bản địa có thể cùng nhau thiết kế, nhanh chóng sản xuất và giao các sản phẩm “đặt làm riêng (Custom-made)” ngay tại nhà máy của chúng tôi.

Hơn thế nữa, như một hoạt động hỗ trợ sau bán hàng sau khi giao hàng, chúng tôi cung cấp miễn phí “Bảng kiểm tra định kỳ hàng ngày cho Thang chữ A/Thang leo (phiên bản tiếng Việt/tiếng Nhật)”, rất hữu ích trong việc tuần tra an toàn tại hiện trường. Ngay cả trong trường hợp hy hữu có lực tác động mạnh xảy ra trong quá trình sử dụng tại hiện trường và cần phải thay thế linh kiện, chúng tôi luôn duy trì sẵn lượng tồn kho các phụ tùng thay thế (bọc chân thang bằng cao môn, thanh khóa chống choang…) ngay tại Việt Nam, cho phép đáp ứng thay thế sớm nhất vào ngày hôm sau nhằm giảm thiểu tối đa thời gian dừng hoạt động tại hiện trường của khách hàng.

Tóm lại

Việc đảm bảo an toàn lao động tại các hiện trường sản xuất, xây dựng và logistics tại Việt Nam là vấn đề được ưu tiên hàng đầu cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Khi chọn mua thang, nếu chỉ đánh giá dựa trên sự rẻ mạt của giá mua trước mắt (chi phí ban đầu) thì có thể khiến người lao động phải đối mặt với nguy cơ tai nạn ngã nghiêm trọng, dẫn đến việc doanh nghiệp phải gánh chịu những rủi ro khổng lồ về mặt pháp lý và kinh tế.

Chìa khóa để nhận biết một chiếc thang an toàn và xuất sắc nằm ở “sự đồng đều của mối hàn” và “độ chính xác khi bấm đinh tán” vốn là những nơi nâng đỡ tải trọng. Với năng lực công nghệ được bảo chứng bởi tiêu chuẩn JIS nghiêm ngặt của Nhật Bản, các sản phẩm của Hasegawa Việt Nam cam kết mang lại chất lượng vượt trội tại tất cả các mối nối này.

Nếu quý vị là người quản lý an toàn đang cảm thấy dù chỉ một chút “lung lay” hay “lo lắng” đối với những chiếc thang hiện đang sử dụng tại hiện trường của mình, hoặc là người quản lý thu mua đang cân nhắc việc đổi mới thiết bị, xin vui lòng liên hệ với Hasegawa Việt Nam. Chúng tôi sẽ đề xuất giải pháp an toàn phù hợp nhất được thiết kế riêng cho hiện trường của quý vị. Hoạt động tải danh mục sản phẩm cũng như cho mượn máy demo để trải nghiệm thực tế độ bền luôn sẵn sàng phục vụ quý vị bất cứ lúc nào.