Giới thiệu
Thang là công cụ tiện lợi để với tới độ cao một cách nhanh chóng, nhưng ngã từ trên cao vẫn chiếm một tỷ lệ nghiêm trọng trong các tai nạn lao động. Với công việc dùng thang, chính suy nghĩ “vẫn dùng hằng ngày nên không sao” lại là điều dễ dẫn đến tai nạn. Đánh giá rủi ro là quy trình xác định nơi ẩn chứa nguy hiểm trước khi bắt đầu công việc, ước lượng mức độ của chúng và quyết định biện pháp phòng ngừa. Bài viết này sắp xếp các nguồn nguy hiểm cần xác nhận trước khi dùng và biện pháp tương ứng cho công việc dùng thang — theo cách mà ngay cả người lần đầu cũng có thể áp dụng.
Các bước cơ bản của đánh giá rủi ro
Không cần nghĩ quá phức tạp. Với công việc dùng thang, hãy tiến hành theo trình tự sau.
- Nhận diện nguồn nguy hiểm: Liệt kê những gì có thể xảy ra — ngã, hụt chân, điện giật, rơi dụng cụ, v.v.
- Ước lượng rủi ro: Đánh giá sơ bộ mức độ dễ xảy ra và mức độ nghiêm trọng của thương tích nếu xảy ra.
- Quyết định biện pháp: Chọn cách giảm nguy hiểm, bao gồm cả phương án không dùng thang.
- Thực hiện và ghi chép: Triển khai biện pháp và lưu lại kết quả kiểm tra cùng những điểm ghi nhận.
Các nguồn nguy hiểm chính cần kiểm tra trước khi dùng
Những nguồn nguy hiểm dễ bị bỏ sót nhất khi làm việc với thang gồm có:
- Bề mặt đặt thang kém: bùn lầy, độ dốc, bậc chênh, hoặc sàn trơn do dầu hay nước
- Góc dựng sai: quá dốc dễ ngã ra sau, quá thoải khiến chân thang trượt ra
- Cố định phần trên chưa đủ: đầu trên của thang xê dịch, hoặc vật đỡ không ổn định
- Tư thế gắng sức: với tay quá xa sang bên và mất thăng bằng
- Điện giật: thang kim loại chạm vào dây điện hoặc bộ phận mang điện
- Hư hỏng ở bản thân thang: bậc bị biến dạng, bản lề lỏng, thanh chống mở bị gãy
- Rơi dụng cụ, vật liệu: leo thang khi tay cầm đồ, khiến cả hai tay bị vướng
Danh sách biện pháp theo từng nguồn nguy hiểm
Với các nguồn nguy hiểm đã nhận diện, hãy kết hợp các biện pháp như sau.
| Nguồn nguy hiểm | Biện pháp chính |
|---|---|
| Bề mặt trơn hoặc không ổn định | Đặt trên bề mặt phẳng và khô, dùng đế chân hoặc phụ kiện chống trượt |
| Góc dựng thang | Khi dựa vào tường, lấy khoảng 75 độ (1 ra ngoài, 4 lên cao) làm chuẩn |
| Xê dịch ở phần trên | Cố định đầu trên bằng dây hoặc phụ kiện, kiểm tra độ chắc của vật đỡ |
| Tư thế gắng sức | Làm việc ở phía trước cơ thể; nếu không với tới thì dời lại thang |
| Nguy cơ điện giật | Dùng thang FRP (cách điện) khi làm việc với điện |
| Thang hư hỏng | Nếu kiểm tra trước khi dùng phát hiện bất thường thì không sử dụng |
| Rơi dụng cụ | Mang dụng cụ bằng túi hoặc dây, giữ cả hai tay để leo thang |
Kiểm tra trước khi dùng và nguyên tắc trong khi làm việc
Có ba điểm mấu chốt để đưa các biện pháp vào công việc thực tế. Khi leo trèo, hãy duy trì “ba điểm tiếp xúc” — chống đỡ cơ thể bằng ba trong số hai tay và hai chân — để không bao giờ vướng cả hai tay. Không đứng lên mặt bậc trên cùng hay đỉnh thang; chỉ làm việc trong phạm vi độ cao mà bạn có thể đứng vững. Và nếu cảm thấy dù chỉ chút biến dạng, lỏng lẻo hay lung lay, thì đừng dùng chiếc thang đó. Đây là những điều kiện tiên quyết phải tuân thủ, bất kể hiệu năng của sản phẩm.
Kết luận
Đánh giá rủi ro khi làm việc với thang có thể bắt đầu mà không cần kiến thức đặc biệt, theo quy trình “nhận diện nguồn nguy hiểm → ước lượng rủi ro → quyết định biện pháp → ghi chép”. Bề mặt đặt thang, góc dựng, cố định phần trên, tư thế, điện giật, tình trạng thang, rơi dụng cụ — thói quen kiểm tra từng nguồn nguy hiểm này trước khi dùng và đối chiếu với danh sách biện pháp chính là bước đầu tiên chắc chắn nhất để ngăn ngừa ngã cao. Tại Hasegawa Vietnam, chúng tôi cũng có thể tư vấn lựa chọn sản phẩm giúp giảm rủi ro, như thang cách điện hay loại bậc rộng, phù hợp với công việc và điều kiện hiện trường của bạn.