Giới thiệu
Tại các hiện trường thi công điện và bảo trì thiết bị, có những tình huống “không được phép dùng” thang ghế và thang nhôm. Vì nhôm dẫn điện, nên dùng gần dây điện hay bộ phận mang điện sẽ có nguy cơ điện giật. Đó là lúc thang FRP (nhựa gia cường sợi) trở thành một lựa chọn. Bài viết này sắp xếp lại khi nào nên áp dụng thang FRP, và “khả năng cách điện” — trục cốt lõi của quyết định đó — thực chất là gì, dưới góc nhìn của công việc điện và bảo trì thiết bị.
Thang FRP là gì: vì sao khả năng cách điện được ưa chuộng
Thang FRP được làm từ vật liệu khó dẫn điện, kết hợp nhựa với sợi thủy tinh và các thành phần tương tự. Khác với kim loại, phần trụ thang khó dẫn điện, nên dù có vô tình đến gần bộ phận mang điện, nguy cơ bị điện giật thông qua thang cũng được giảm bớt. Đây chính là “khả năng cách điện”, và là lý do lớn nhất khiến FRP được chọn tại các hiện trường có điện.
Những tình huống cần dùng FRP trong công việc điện và bảo trì thiết bị
Với những công việc như sau, hãy cân nhắc dùng thang FRP thay vì thang kim loại.
- Làm việc gần dây điện, tủ phân phối hoặc bộ phận mang điện
- Kiểm tra và bảo trì quanh thiết bị trạm biến áp và tủ điện (cubicle)
- Lắp đặt hoặc thay thế chiếu sáng và dây điện
- Bảo trì trên thiết bị không thể ngắt điện
Trong mọi trường hợp, đây đều là những tình huống mà thang kim loại có nguy cơ trở thành đường dẫn dòng điện.
Những điểm khi ra quyết định áp dụng
Việc có nên áp dụng thang FRP hay không được đánh giá qua các góc độ sau: công việc có phát sinh gần thiết bị điện hay không, có làm việc ở khoảng cách gần với đường dây đang mang điện (đường dây sống) hay không, và có phải là môi trường mà điện giật có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng hay không. Càng nhiều điều này đúng, mức độ ưu tiên áp dụng FRP càng cao. Ngược lại, với công việc hoàn toàn không liên quan đến điện, thang nhôm nhẹ và dễ thao tác lại phù hợp. Cách làm thực tế là phân tách theo mục đích và bố trí FRP cho những hiện trường cần đến.
| Hạng mục kiểm tra | Tiêu chí chọn FRP |
|---|---|
| Nơi làm việc | Gần dây điện, bộ phận mang điện hoặc tủ phân phối |
| Trạng thái nguồn điện | Không thể ngắt điện / gần đường dây đang mang điện |
| Nguy cơ điện giật | Môi trường có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng |
| Chỉ dùng cho việc phi điện | Có thể dùng thang nhôm |
Lưu ý khi sử dụng và quản lý để giữ khả năng cách điện
Điểm quan trọng là khả năng cách điện của FRP chỉ phát huy khi ở “trạng thái sạch và khô”. Nếu bề mặt bị ướt, bám dầu, bụi hay mạt kim loại, hoặc có vết xước, vết nứt, thì hiệu quả cách điện sẽ giảm mạnh. Trước khi dùng, hãy kiểm tra bề mặt xem có bẩn, ẩm ướt và hư hại không, và giữ cho thang khô ráo, sạch sẽ — điều này là thiết yếu. Cũng cần lưu ý rằng thang FRP không phải là thiết bị an toàn vạn năng và không thay thế nguyên tắc ngắt điện trước khi làm việc bất cứ khi nào có thể.
Kết luận
Quyết định áp dụng thang FRP trở nên rõ ràng khi bạn lấy “có làm việc gần thiết bị điện hay không” làm trung tâm. Tại các hiện trường có nguy cơ điện giật — gần dây điện và bộ phận mang điện, hay bảo trì thiết bị không thể ngắt điện — thang FRP có khả năng cách điện chính là chốt chặn an toàn. Tuy nhiên, khả năng đó chỉ thành lập khi thang được giữ sạch, khô và không hư hại. Tại Hasegawa Vietnam, chúng tôi đề xuất việc lựa chọn thang FRP và loại có quy cách cách điện phù hợp với công việc và môi trường điện của bạn, cùng với cách phân dùng thang nhôm phù hợp cho các mục đích phi điện.