Phân tích tai nạn té ngã qua dữ liệu: Xác định giải pháp ưu tiên theo ngành nghề từ thống kê mới nhất

Kính gửi các cán bộ quản lý an toàn, giám đốc nhà máy và nhân viên mua hàng đang nỗ lực từng ngày tại các công trường sản xuất, xây dựng và kho vận (logistics) ở Việt Nam, xin trân trọng cảm ơn sự cống hiến cho công tác quản lý an toàn hàng ngày của quý vị. Khẩu hiệu “An Toàn Là Trên Hết (Safety First)” được treo ở mọi công trường, nhưng liệu nó có đang trở thành một khẩu hiệu sáo rỗng hay không?

Bảo đảm an toàn tại hiện trường là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, ảnh hưởng trực tiếp không chỉ đến tính mạng của người lao động mà còn đến năng suất và giá trị thương hiệu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, do áp lực cắt giảm chi phí và giới hạn về tiến độ thi công, việc đầu tư vào “phần cứng” như giàn giáo và thang nhôm làm việc thường xuyên bị trì hoãn. Trong bài viết này, dựa trên các dữ liệu gốc như thống kê tai nạn lao động mới nhất do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Việt Nam (MOLISA) công bố, chúng tôi sẽ làm rõ thực trạng về “tai nạn ngã từ trên cao”, loại tai nạn dễ gây tử vong nhất. Qua đó, chúng tôi sẽ giải thích các biện pháp đối phó rủi ro cụ thể theo từng ngành nghề và các giải pháp an toàn, đáng tin cậy do Hasegawa Việt Nam cung cấp.

Cùng với sự tăng trưởng nhanh chóng của nền kinh tế Việt Nam, việc xây dựng nhà máy, phát triển cơ sở hạ tầng và mở rộng các trung tâm kho vận đang diễn ra trên khắp cả nước. Tuy nhiên, đằng sau sự phát triển đó, số vụ tai nạn lao động vẫn ở mức cao.

Theo báo cáo chính thức gần đây nhất của MOLISA, tổng số vụ tai nạn lao động được ghi nhận trên toàn quốc trong năm 2023 là 7.394 vụ, với 7.553 người lao động bị nạn. Trong số đó, có 662 vụ tai nạn chết người, đây là một tình trạng nghiêm trọng không thể bỏ qua. Đáng chú ý hơn nữa là phân loại nguyên nhân của những vụ tai nạn chết người này. Tai nạn do “ngã/rơi từ trên cao” chiếm 28,5% tổng số vụ, đứng đầu trong tất cả các nguyên nhân gây tai nạn.

Dữ liệu chính: Thống kê về tai nạn lao động và tai nạn do ngã từ trên cao tại Việt Nam (Năm 2023)

Nguồn trích dẫn: Báo cáo Tình hình Tai nạn Lao động năm 2023 của MOLISA (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Việt Nam)

Thiệt hại do tai nạn gây ra cho doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc người lao động bị thương hay mất mạng. Theo ước tính của MOLISA và Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), tổng thiệt hại kinh tế bao gồm chi phí y tế, bồi thường nghỉ việc, hư hỏng thiết bị và chi phí cơ hội do ngừng việc lên tới khoảng 16,3 nghìn tỷ VNĐ mỗi năm. Trung bình một vụ tai nạn nghiêm trọng sẽ tiêu tốn khoảng 200 triệu VNĐ chi phí trực tiếp. Nếu tính thêm cả việc sụt giảm uy tín xã hội của doanh nghiệp (rủi ro danh tiếng) đi kèm, thì thiệt hại là không thể đo đếm được.

Trong lĩnh vực quản lý an toàn, có một quy luật thực nghiệm nổi tiếng gọi là “Định luật Heinrich”. Theo đó, “đằng sau 1 vụ tai nạn nghiêm trọng là 29 vụ tai nạn gây thương tích nhẹ, và đằng sau đó là 300 tình huống suýt xảy ra tai nạn (sự cố gây giật mình nhưng không có thương vong)”. Nói cách khác, nếu bạn bỏ qua 300 tình huống suýt xảy ra tai nạn khi chiếc thang nhôm rẻ tiền, không chắc chắn bị “rung lắc một chút” tại hiện trường, thì nó chắc chắn sẽ dẫn đến 1 vụ tai nạn ngã từ trên cao chí mạng (tử vong hoặc thương tích nặng).

Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động của Việt Nam và các nghị định liên quan (như Nghị định 39/2016/NĐ-CP), các công việc thực hiện ở độ cao từ 2 mét trở lên so với mặt đất về nguyên tắc được xác định là “làm việc trên cao”, và bắt buộc phải có các biện pháp an toàn nghiêm ngặt. Tuy nhiên, rủi ro này thể hiện khác nhau tùy theo từng ngành nghề.

1. Rủi ro trong ngành Xây dựng

Công trường xây dựng là môi trường có rủi ro ngã từ trên cao lớn nhất. Các công việc trên cao vượt quá 2 mét như lắp ráp và tháo dỡ giàn giáo, sơn tường ngoài, thi công mái nhà diễn ra hàng ngày. Tại các công trường nội địa ở Việt Nam, vẫn còn phổ biến tình trạng sử dụng giàn giáo tre hoặc giàn giáo sắt giá rẻ đã bị rỉ sét và giảm độ bền. Các loại giàn giáo này có tiêu chuẩn về tải trọng (khả năng chịu tải) không rõ ràng, rất dễ mất thăng bằng do gió lớn hoặc do sự dịch chuyển trọng lượng của người lao động, dẫn đến các vụ tai nạn rơi ngã quy mô lớn.

2. Rủi ro trong ngành Sản xuất

Tại các nhà máy sản xuất, thường có sự hiểu lầm rằng “nhà máy của chúng tôi chỉ có một tầng nên không có công việc làm việc trên cao”. Tuy nhiên, thực tế là các công việc ở “độ cao lửng lơ” khoảng 1,5 mét đến 3 mét, chẳng hạn như kiểm tra hàng ngày các máy ép và máy đúc khổng lồ, bảo dưỡng cầu trục, thay thế đường ống và đèn chiếu sáng, lại diễn ra thường xuyên. Độ cao này rất dễ khiến người lao động chủ quan. Nếu họ không đội mũ bảo hiểm hoặc đeo dây an toàn (harness), mà sử dụng ghế gấp hoặc ghế đẩu không chắc chắn để làm việc, hậu quả là thường xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng do ngã và đập đầu mạnh.

3. Rủi ro trong ngành Kho vận (Logistics)

Sự phát triển của thương mại điện tử đã kéo theo việc xây dựng các kho vận quy mô lớn trên toàn quốc. Để tăng hiệu suất lưu trữ trong không gian hạn chế, các giá kệ đang ngày càng được thiết kế cao hơn, việc có các kệ cao trên 5 mét không còn là chuyện hiếm. Khi nhân viên lấy hàng (picking) vừa phải cầm hàng nặng vừa phải leo lên leo xuống bằng một tay trên những chiếc thang không chắc chắn, nguy cơ bị ngã do trượt chân hoặc do chính chiếc thang bị trượt ngang đang tăng lên nhanh chóng. Tại các nhà kho có nền được phủ nhựa epoxy, chất lượng của chân đế thang (lớp đệm chống trượt) chính là “sợi dây cứu mạng”.

Giải pháp giải quyết triệt để và mang tính vật lý cho các rủi ro ngã từ trên cao tại các môi trường làm việc đa dạng này chính là chuỗi sản phẩm của Hasegawa (Hasegawa Kogyo), thương hiệu đã hỗ trợ các công trường làm việc tại Nhật Bản trong nhiều năm qua. Thay vì chỉ dựa vào tinh thần để nhắc nhở người lao động cẩn thận, chúng tôi xây dựng một “môi trường không có tai nạn” thông qua việc nâng cao chất lượng phần cứng.

Độ chắc chắn tuyệt đối đạt chuẩn JIS và chứng nhận SG

Các loại thang nhôm và bục làm việc trên cao chủ lực của Hasegawa đều vượt qua các tiêu chuẩn quốc gia nghiêm ngặt của Nhật Bản như JIS (Japanese Industrial Standards – Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản) và chứng nhận SG (Safe Goods – Sản phẩm An toàn) do Hiệp hội An toàn Sản phẩm quy định, hoặc được chế tạo với triết lý thiết kế tương đương. Ví dụ, nhiều loại thang nhôm chuyên dụng có tải trọng tối đa từ 130kg trở lên, đảm bảo độ cứng cáp cao, không hề rung lắc ngay cả khi một người lao động có thân hình to lớn mang theo dụng cụ nặng.

Khả năng chống rỉ sét và độ bền chịu được khí hậu khắc nghiệt của Việt Nam

Khí hậu nóng ẩm đặc trưng của Việt Nam đẩy nhanh quá trình ăn mòn kim loại. Sản phẩm của Hasegawa sử dụng hợp kim nhôm chất lượng cao và bề mặt được xử lý Alumite (quá trình anốt hóa tạo màng oxit), mang lại khả năng chống rỉ sét vượt trội so với các sản phẩm bằng sắt. Nhờ đó, ngay cả tại các công trường xây dựng ngoài trời hoặc trong các nhà máy thực phẩm/đồ uống có hơi nước, sản phẩm vẫn có thể được sử dụng an toàn trong thời gian dài mà không bị giảm độ bền.

Vẻ đẹp công năng giúp nâng cao hiệu quả công việc tại hiện trường

Sự an toàn không được đánh đổi bằng tính khả thi của công việc. Sản phẩm của Hasegawa được thiết kế với bản bậc (bậc thang) rộng, giúp giảm áp lực lên lòng bàn chân, từ đó ngăn ngừa sự mệt mỏi cho người lao động. Ngoài ra, cơ chế gập một chạm và việc sử dụng vật liệu nhôm nhẹ giúp giảm thiểu đáng kể gánh nặng khi di chuyển trong nhà máy hoặc nhà kho rộng lớn. Những thiết kế tinh tế nhằm ngăn chặn lỗi do con người (human error) được tích hợp khắp nơi, chẳng hạn như thiết kế giúp người dùng dễ dàng nhận biết bằng mắt thường góc nghiêng tối ưu 75 độ khi sử dụng làm thang đơn.

[Trường hợp ngành Sản xuất (Nhà sản xuất linh kiện ô tô)]

[Trường hợp ngành Kho vận (Doanh nghiệp 3PL vốn nước ngoài lớn)]

[Trường hợp ngành Xây dựng (Tổng thầu Nhật Bản)]

Sự “an tâm” mà Hasegawa mang lại được minh chứng bởi những bài kiểm tra vô cùng khắc nghiệt. Ngay trong giai đoạn phát triển sản phẩm, chúng tôi đã tiến hành các bài kiểm tra chịu tải vượt xa môi trường sử dụng dự kiến. Ví dụ, đối với bậc thang, chúng tôi tiến hành triệt để bài kiểm tra chịu tải liên tục lên tới 100.000 lần (kiểm tra độ bền mô phỏng quá trình lên xuống) và kiểm tra độ ổn định chống lật ngay tại nhà máy của công ty. Khác với các sản phẩm nhái giá rẻ lưu thông trên thị trường Việt Nam, giá trị thực sự của sản phẩm Hasegawa nằm ở độ bền (chi phí vòng đời thấp) cho phép sử dụng trong thời gian dài trên 10 năm.

Tại Việt Nam, có rất nhiều nhà máy được cải tạo từ các tòa nhà cũ hoặc các cơ sở có bố cục dây chuyền phức tạp, nên nhiều trường hợp các sản phẩm tiêu chuẩn trên thị trường không đáp ứng được kích thước. Tại Hasegawa Việt Nam, chúng tôi phối hợp cùng đội ngũ phát triển tại Nhật Bản để linh hoạt đáp ứng việc thiết kế và sản xuất các “Sản phẩm tùy chỉnh (Customize)” phù hợp với môi trường đặc thù của địa phương.

Dù là giàn giáo làm việc ở nơi có bậc thang hay cầu thang vượt chuyên dụng cho một thiết bị cụ thể, chúng tôi đều đo đạc chính xác kích thước tại hiện trường và đề xuất giải pháp tối ưu. Hơn nữa, chúng tôi còn hướng dẫn cách kiểm tra định kỳ sau khi mua và có hệ thống hỗ trợ thay thế các linh kiện tiêu hao (như chân đế cao su), cam kết xây dựng mối quan hệ đối tác lâu dài chứ không phải kiểu “bán xong là thôi”.

Như chúng ta đã thấy trong bài viết này, “tai nạn ngã từ trên cao” tại Việt Nam là rủi ro đáng báo động nhất, chiếm khoảng 30% tổng số vụ tai nạn chết người. Nếu xét đến thiệt hại kinh tế lên tới hàng trăm triệu VNĐ do một vụ tai nạn gây ra, cùng với việc mất đi nguồn nhân lực và tổn hại thương hiệu doanh nghiệp, thì việc đầu tư vào giàn giáo và thang nhôm an toàn không phải là “chi phí”, mà là một khoản “bảo hiểm” và “đầu tư hướng tới tương lai” cực kỳ hiệu quả về mặt chi phí.

Chi phí ban đầu của sản phẩm Hasegawa có thể cao hơn so với các sản phẩm nội địa. Tuy nhiên, nhờ vào việc cải thiện đáng kể hiệu suất công việc, giảm chi phí bảo dưỡng và trên hết là sự an tâm rằng “tuyệt đối không để xảy ra tai nạn”, sản phẩm chắc chắn sẽ mang lại ROI (Tỷ suất hoàn vốn) dương trong khoảng thời gian vài năm.

Chiếc thang mà bạn đang sử dụng tại công trường liệu có thực sự đạt chất lượng đủ để giao phó tính mạng của nhân viên và tương lai của công ty hay không?

Để nâng tiêu chuẩn an toàn của công trường lên một tầm cao mới và hiện thực hóa một nơi làm việc không có tai nạn, xin hãy liên hệ với Hasegawa Việt Nam ngay hôm nay. Đội ngũ chuyên gia Nhật Bản và địa phương của chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn một cách nhanh chóng, từ việc đề xuất sản phẩm tối ưu phù hợp với bố cục hiện trường, cho đến việc gửi bản danh mục sản phẩm (catalog) và cho mượn máy chạy thử (demo).