Kiến thức cơ bản về an toàn, vệ sinh lao động: Trách nhiệm và nghĩa vụ pháp lý đối với “công việc thang/thang” tại Việt Nam

Lời mở đầu

Tại các công trường sản xuất và xây dựng ở Việt Nam, đằng sau sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, “tai nạn lao động” vẫn là một vấn đề nghiêm trọng. Đặc biệt, “ngã từ trên cao” là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong, và thực tế, phần lớn trong số đó bắt nguồn từ việc sử dụng không đúng cách “thang” và “thang gấp” thường dùng hàng ngày, hoặc do hư hỏng của các sản phẩm không đạt chuẩn.

Đối với các nhà quản lý an toàn và chủ doanh nghiệp, bảo vệ tính mạng của nhân viên vừa là nghĩa vụ nhân đạo, vừa là nghĩa vụ pháp lý. Việc lựa chọn thiết bị mà phớt lờ các quy định pháp luật mới nhất của Việt Nam sẽ dẫn đến những rủi ro không thể cứu vãn như bị phạt tiền nặng, chịu trách nhiệm hình sự và đánh mất uy tín xã hội khi tai nạn xảy ra.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích về trách nhiệm pháp lý mà các nhà quản lý cần biết dựa trên Luật An toàn, vệ sinh lao động và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) của Việt Nam, cũng như các tiêu chí cụ thể để lựa chọn thiết bị nhằm ngăn ngừa tai nạn.

Khung pháp lý và rủi ro cần biết

Tất cả các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam đều có nghĩa vụ tuân thủ Luật An toàn, vệ sinh lao động (Luật số 84/2015/QH13). Đặc biệt, Điều 16 yêu cầu nghiêm ngặt người sử dụng lao động phải “cung cấp máy, thiết bị đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật an toàn”.

QCVN 18:2021/BXD: “Kinh thánh” về an toàn trong xây dựng

Điều mà các nhà quản lý hiện trường cần lưu ý nhất là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 18:2021/BXD do Bộ Xây dựng ban hành. Quy chuẩn này là tiêu chuẩn được tham chiếu không chỉ tại các công trường xây dựng mà còn tại nhiều hiện trường công nghiệp thực hiện bảo trì và lắp đặt thiết bị.

  • Siết chặt quy tắc 2 mét: Đối với công việc ở độ cao từ 2 mét trở lên so với mặt sàn, bắt buộc phải lắp đặt lan can hoặc sử dụng thiết bị chống rơi (như dây đai an toàn) nếu không thể lắp lan can.
  • Yêu cầu đối với thang/thang gấp: Quy chuẩn này yêu cầu thang được sử dụng phải có “kết cấu chắc chắn” và “có biện pháp chống trượt”.

Thực tế về rủi ro pháp lý: Phạt tiền và trách nhiệm

Nếu vi phạm pháp luật và không thực hiện các biện pháp an toàn phù hợp, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính (phạt tiền) dựa trên Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Tuy nhiên, điều đáng sợ hơn là trách nhiệm khi tai nạn xảy ra. Theo dữ liệu từ MOLISA (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), khoảng 47% nguyên nhân các vụ tai nạn chết người được xác định là do “phía người sử dụng lao động”.

Nếu chọn mua các sản phẩm giá rẻ, không đạt chuẩn với suy nghĩ “chỉ là cái thang thôi mà”, và kết quả là tai nạn xảy ra, nhà quản lý có thể bị truy cứu trách nhiệm pháp lý vì “bỏ mặc rủi ro có thể lường trước”.

Tại sao “thang gấp giá rẻ” lại trở thành rủi ro pháp lý?

Lỗi con người bị gây ra bởi sự “rung lắc” và “tiếng ồn”

Nhiều tai nạn lao động thường bị coi là do sự bất cẩn của người lao động (lỗi con người), nhưng Hasegawa Vietnam tin rằng nguyên nhân gốc rễ nằm ở “sự lo lắng đối với thiết bị”.

Những chiếc thang bị rung lắc (không ổn định) hoặc phát ra tiếng kêu cót két khi leo lên xuống sẽ gây ra nỗi sợ hãi vô thức cho người lao động. Sự căng thẳng này làm phân tán sự chú ý và là nguyên nhân gây trượt chân. Nói cách khác, việc sử dụng các sản phẩm nội địa giá rẻ không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như JIS (Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản), EN (Tiêu chuẩn Châu Âu) hay ANSI (Tiêu chuẩn Hoa Kỳ) đồng nghĩa với việc đặt các yếu tố gây tai nạn tiềm ẩn ngay tại hiện trường.

Giải pháp “An toàn” mà Hasegawa cung cấp

Hasegawa Vietnam không chỉ là một nhà sản xuất thang. Chúng tôi là “nhà cung cấp giải pháp an toàn”, mang các tiêu chuẩn an toàn của Nhật Bản áp dụng vào các công trình tại Việt Nam.

1. Chất lượng tiêu chuẩn toàn cầu ngay tại Việt Nam

Nhà máy của chúng tôi tại Đà Nẵng là một trong bốn trung tâm thử nghiệm chính của Tập đoàn Hasegawa trên thế giới, cùng với Nhật Bản và Trung Quốc. Tại đây, dựa trên tiêu chuẩn JIS và SG (Hiệp hội An toàn Sản phẩm), chúng tôi thực hiện các bài kiểm tra độ bền giả định 100 lần leo lên xuống mỗi ngày trong 5 ngày một tuần, tổng cộng hơn 100.000 lần, cũng như các bài kiểm tra tải trọng nghiêm ngặt.

Phần lớn sản phẩm được sản xuất tại Đà Nẵng được xuất khẩu sang Nhật Bản và Hoa Kỳ, nơi có tiêu chuẩn an toàn được coi là khắt khe nhất thế giới (Tỷ lệ xuất khẩu: Nhật Bản khoảng 40%, Hồng Kông khoảng 41%, Mỹ khoảng 16%). Nói cách khác, khách hàng tại Việt Nam có thể mua được “chất lượng xuất khẩu đẳng cấp thế giới” ngay tại địa phương.

2. “Sự tin cậy bạn sẽ hiểu khi bước lên.”

Triết lý sản xuất của Hasegawa không chỉ nằm ở độ bền trên số liệu (dữ liệu). Chúng tôi chú trọng đến “cảm giác an tâm” mà con người cảm nhận được khi thực sự bước lên thang.

  • Dòng Ashigaru (Chân nhẹ): Sản phẩm đạt chuẩn JIS tối ưu hóa sự “nhẹ và bền”. Vì trọng lượng nhẹ, ngay cả lao động nữ hay người lớn tuổi cũng có thể di chuyển dễ dàng, giảm rủi ro té ngã khi di chuyển. Ngoài ra, “thanh khóa một chạm” có thể đóng lại bằng một tay giúp cân bằng giữa hiệu quả công việc và an toàn.
  • Dòng lucano: Kết hợp giữa tính thẩm mỹ và sự ổn định, lý tưởng cho văn phòng và các cơ sở thương mại. Bậc thang rộng và cấu trúc ổn định giúp làm giảm nỗi sợ hãi cho những người không quen làm việc trên cao.

Ví dụ áp dụng: Bộ phận bảo trì của nhà máy Nhật Bản

Tại bộ phận bảo trì của một nhà máy Nhật Bản nọ, họ đã sử dụng thang nhôm thông thường mua ngoài thị trường, nhưng sự lo lắng của công nhân về việc “rung lắc” khi làm việc trên cao rất lớn, khiến thời gian làm việc kéo dài. Hành động: Đưa vào sử dụng thang chuyên dụng của Hasegawa. Kết quả: Hiệu quả công việc tăng lên nhờ cảm giác an tâm rằng “hoàn toàn không rung lắc”, và trong suốt 1 năm sau khi áp dụng, báo cáo về các sự cố suýt xảy ra liên quan đến thang đã giảm về 0. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy chất lượng thiết bị đóng góp trực tiếp vào “an toàn”.

Các hành động mà nhà quản lý nên thực hiện ngay từ ngày mai

Để hoàn thành trách nhiệm pháp lý và bảo vệ nhân viên, các nhà quản lý nên thực hiện ngay 3 hành động sau đây.

1. “Kiểm kê” và “Loại bỏ” thiết bị

Hãy kiểm tra tất cả thang và thang gấp đang có tại hiện trường.

  • Đế cao su chống trượt (chân đế) có bị mòn không?
  • Đinh tán (khớp nối) có bị lỏng hay rung lắc không?
  • Đừng nghĩ là “lãng phí” đối với thiết bị đã biến dạng, hãy loại bỏ chúng ngay lập tức.

2. Thực hiện giáo dục an toàn dựa trên pháp luật

Nghị định 44/2016/NĐ-CP bắt buộc huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động. Đặc biệt, đối với những người lao động làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn (Nhóm 3), việc huấn luyện thực hành như cách dựng thang đúng (quy tắc 75 độ) và nguyên tắc 3 điểm tựa là không thể thiếu.

3. Chuyển đổi sang sản phẩm có “Chứng nhận hợp quy”

Khi mua mới, đừng chỉ chọn dựa trên giá cả, hãy kiểm tra xem sản phẩm có phù hợp với tiêu chuẩn JIS, EN, ANSI hoặc TCVN (Tiêu chuẩn Quốc gia Việt Nam) hay không. Các sản phẩm của Hasegawa Vietnam được thiết kế để vượt qua các tiêu chuẩn quốc tế này, mang lại sự an tâm cả về mặt tuân thủ pháp luật.

Tổng kết

Đầu tư vào an toàn lao động tuyệt đối không phải là “chi phí”. Đó là “bảo hiểm” chắc chắn nhất để bảo vệ tính mạng quý giá của nhân viên và bảo vệ doanh nghiệp khỏi việc ngừng hoạt động hay rủi ro pháp lý do tai nạn gây ra.

Hasegawa Vietnam kết hợp tay nghề thủ công của Nhật Bản với năng lực sản xuất của Việt Nam, tiếp tục mang đến “sự tin cậy bạn sẽ hiểu khi bước lên”. Vì sự tuân thủ pháp luật và đảm bảo an toàn tại hiện trường, hãy một lần trải nghiệm “chất lượng vững chãi” của sản phẩm chúng tôi.