Giới thiệu
Mùa mưa (Rainy Season) tại Việt Nam là thời điểm khắc nghiệt nhất trong năm đối với các công trường xây dựng và sản xuất. Ở miền Nam, từ tháng 5 đến tháng 11, lượng mưa có thể đạt hơn 1.500mm đến 2.000mm, chiếm phần lớn lượng mưa hàng năm. Ngay sau những cơn mưa lớn như mưa dông, rủi ro về chỗ đứng tại công trường tăng lên đáng kể do bê tông ẩm ướt, đất bùn lầy lội và thiết bị bị ướt.
Sự chủ quan khi nghĩ rằng “Chỉ ướt một chút thôi nên không sao đâu” có thể dẫn đến những tai nạn lao động không thể cứu vãn. Trên thực tế, nhiều tai nạn lao động xảy ra do thiếu các biện pháp đối phó với những thay đổi môi trường này. Dựa trên kiến thức an toàn của Hasegawa Vietnam, bài viết này sẽ trực quan hóa các rủi ro đặc thù của mùa mưa bằng dữ liệu định lượng, đồng thời giải thích các biện pháp cụ thể mà các quản lý công trường có thể áp dụng ngay lập tức, cũng như các điểm cần lưu ý khi lựa chọn thiết bị chất lượng Nhật Bản.
Những rủi ro “vô hình” ẩn nấp tại công trường trong mùa mưa
Thực tế từ dữ liệu tai nạn lao động
Tình hình tai nạn lao động tại Việt Nam hiện nay rất nghiêm trọng. Theo dữ liệu từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (MoLISA), trong năm 2024, cả nước đã xảy ra 8.286 vụ tai nạn lao động, cướp đi sinh mạng của 727 người. Trong đó, ngành xây dựng được phân loại là “ngành có rủi ro cao” với số vụ tai nạn chết người nhiều nhất cùng với ngành khai thác mỏ, và một trong những nguyên nhân chính là “ngã cao”.
Tại các công trường vào mùa mưa, sự “trơn trượt” vật lý làm tăng rủi ro này. Trong khi hệ số ma sát của cao su trên bê tông khô là khoảng 0,6 đến 0,85, dữ liệu cho thấy con số này giảm xuống còn 0,45 đến 0,75 khi bị ướt. Nói cách khác, công việc trên thang sau cơn mưa được thực hiện với độ bám thấp hơn khoảng 20% đến 30% so với bình thường.
3 yếu tố rủi ro gây tử vong
Có 3 rủi ro chính ẩn nấp trong các công việc ngoài trời vào mùa mưa.
- Trượt (Slip): Tai nạn thang bị đổ khi đang leo trèo xảy ra thường xuyên do lực ma sát giảm tại điểm tiếp xúc giữa chân thang (đế cao su) với mặt đất, cũng như giữa đế giày của người lao động và bậc thang.
- Nền đất yếu (Ground Loosening): Tại các công trường chưa trải nhựa, đất ngấm nước mưa sẽ bị mềm đi. Điều này dẫn đến trường hợp một chân thang bị lún xuống, gây mất thăng bằng và dẫn đến ngã.
- Ăn mòn (Gỉ sét): Trong môi trường có độ ẩm trên 80% như ở Việt Nam, các loại thang sắt giá rẻ sẽ bị gỉ sét nhanh chóng. Quá trình ăn mòn diễn ra ở những vị trí không nhìn thấy được, và có nguy cơ thang sẽ bất ngờ bị gãy do không chịu được tải trọng vào một ngày nào đó.
Tại sao “Hasegawa” được lựa chọn cho công trường sau mưa?
Công nghệ chống trượt và vật liệu độc đáo
Thang nhôm và thang ghế được sản xuất bởi Hasegawa Vietnam tuân thủ các tiêu chuẩn Nhật Bản (JIS S 1121) và tiêu chuẩn quốc tế, vượt qua các tiêu chuẩn chống trượt nghiêm ngặt (hệ số ma sát từ 0,4 trở lên).
- Hợp kim nhôm chống ăn mòn cao: Mặc dù chỉ nặng bằng khoảng 1/3 trọng lượng của sắt, nhưng nhờ bề mặt được xử lý Anodizing (mạ anode), thang có khả năng chống gỉ sét ngay cả trong mùa mưa nóng ẩm tại Việt Nam và duy trì độ bền trong thời gian dài.
- Chân thang chuyên dụng (Đế cao su): Thang Hasegawa sử dụng “đế chống trượt” chất lượng cao được thiết kế với các rãnh giúp đảm bảo diện tích tiếp xúc và thoát nước ngay cả trên nền đất ướt.
- Gia công bậc thang: Các bậc thang được gia công lồi lõm hình sóng, mang lại độ bám tin cậy ngay cả khi giày bảo hộ bị ướt.
Nghiên cứu điển hình: Công trường xây dựng tại Đà Nẵng (Before → Action → After)
Dưới đây là một ví dụ thực tế từ một dự án xây dựng gần thành phố Đà Nẵng, nơi đặt nhà máy của Hasegawa Vietnam.
- Before (Trước khi thay đổi): Trước đây, họ sử dụng thang sắt giá rẻ mua tại chợ địa phương. Tuy nhiên, khi vào mùa mưa, bản lề bị kẹt do gỉ sét và bị gãy khi cố mở ra. Hơn nữa, các sự cố “suýt bị thương” (near-miss) do thang trượt trên nền gạch ướt khi thi công nội thất xảy ra thường xuyên.
- Action (Hành động): Quản lý an toàn đã nhìn nhận nghiêm túc các rủi ro và quyết định nhập đồng loạt “Thang nhôm đạt chuẩn JIS” của Hasegawa Vietnam. Họ đặc biệt đánh giá cao hiệu suất của đế chống trượt và độ bền được kiểm chứng qua 100.000 lần thử nghiệm đóng mở.
- After (Sau khi thay đổi): Trong mùa mưa sau khi đưa vào sử dụng, các tai nạn ngã do thang đã giảm xuống bằng không. Công nhân nhận xét rằng “thang không bị rung lắc ngay cả trên giàn giáo ướt, nên chúng tôi có thể đứng lên một cách an tâm (Sự tin cậy bạn có thể cảm nhận khi bước lên)”, và hiệu quả công việc đã tăng khoảng 15%.
Các quy tắc vận hành để tối đa hóa an toàn (Khuyến nghị của Hasegawa Kogyo)
Ngay cả những công cụ tuyệt vời cũng không thể phát huy tác dụng nếu không được sử dụng đúng cách. Vui lòng tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc sau trong mùa mưa.
Lắp đặt và kiểm tra đúng cách (Quy tắc 75 độ và 3 điểm tiếp xúc)
- Góc lắp đặt 75 độ: Khi sử dụng thang, vui lòng đặt thang nghiêng một góc khoảng 75 độ so với tường. Điều này giúp ngăn ngừa trượt chân thang và là góc chịu tải tốt nhất (quy tắc 4-1: tỷ lệ chiều cao 4 thì chân thang cách tường 1).
- Tuân thủ tuyệt đối 3 điểm tiếp xúc: Khi leo lên hoặc xuống, luôn đỡ cơ thể bằng 3 điểm: “hai tay và một chân” hoặc “một tay và hai chân” để ngăn ngừa trượt ngã do găng tay hoặc giày bị ướt.
- Gia cố nền đất: Khi sử dụng trên nền đất bùn lầy, hãy lót một tấm ván rộng để mở rộng diện tích tiếp xúc (tương tự như chân chống phụ – outrigger) nhằm ngăn ngừa tình trạng bị lún.
Bảo trì và bảo quản
- Vệ sinh bùn đất: Bùn đất kẹt trong các bộ phận chuyển động hoặc rãnh bậc thang là nguyên nhân gây trượt. Hãy rửa sạch bằng nước sau khi sử dụng và đảm bảo tra dầu định kỳ, đặc biệt là các bộ phận chuyển động (đinh tán và bản lề). Mặc dù nhôm khó bị gỉ sét, nhưng dị vật kẹt bên trong sẽ gây ra hỏng hóc.
- Kiểm tra: Luôn kiểm tra xem chân thang (đế cao su) có bị mòn hoặc biến dạng hay không trước khi bắt đầu công việc. Cao su bị mòn sẽ trượt trên mặt đường ướt giống như trượt trên băng.
Tóm tắt
Tại Việt Nam vào mùa mưa, sự an toàn của thang nhôm và thang ghế không được quyết định bởi “may mắn” mà bởi “sự chuẩn bị”. Như dữ liệu thống kê đã chỉ ra, ngã cao là mối đe dọa lớn nhất tại các công trường xây dựng, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng các thiết bị và quy trình vận hành phù hợp.
Hasegawa Vietnam sản xuất các sản phẩm tại Đà Nẵng, tuân thủ các quy trình kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn an toàn của Nhật Bản (JIS). Các sản phẩm của Hasegawa với khả năng chống gỉ sét và khó trượt là khoản đầu tư để bảo vệ tính mạng của những người chuyên nghiệp làm việc tại đất nước có lượng mưa lớn này.
Tại sao không xem lại chỗ đứng tại công trường của bạn trước khi cơn mưa tiếp theo trút xuống? Để được tư vấn về xây dựng môi trường làm việc an toàn hoặc các sản phẩm đặt làm riêng (custom-made) phù hợp với công trường, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua thông tin dưới đây.