Lời mở đầu
Trong ngành sản xuất và xây dựng tại Việt Nam, thang và thang gấp là những công cụ không thể thiếu. Tuy nhiên, trong khi việc quản lý an toàn tại hiện trường thường chú trọng vào “kiểm tra bản thân chiếc thang”, thì việc lựa chọn “phần chân” của người lao động, tức là giày bảo hộ lại thường bị xem nhẹ.
Theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (MOLISA), nhiều nguyên nhân dẫn đến ngã, rơi bắt nguồn từ việc “trượt” hoặc “sảy chân” do sử dụng giày dép không phù hợp. Trong bài viết này, dưới góc nhìn của Hasegawa Vietnam, chúng tôi sẽ giới thiệu cách chọn giày bảo hộ chuyên dụng cho công việc trên thang và các tiêu chuẩn cụ thể để giảm thiểu tai nạn lao động một cách triệt để, cùng với các dữ liệu thống kê chi tiết.
Thực trạng và bối cảnh tai nạn lao động
Dữ liệu thị trường: Thực trạng tai nạn ngã từ trên cao tại Việt Nam
Cùng với quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng của Việt Nam, việc đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao đã trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Theo dữ liệu thống kê năm 2023, số người bị thương vong do tai nạn lao động tại Việt Nam lên tới khoảng 7.500 trường hợp, trong đó lĩnh vực xây dựng và sản xuất chiếm khoảng 60%. Đặc biệt đáng chú ý là sự thật có tới 35,5% các vụ tai nạn tử vong là do “ngã từ trên cao”.
Dữ liệu chính: Thống kê về làm việc trên cao và giày bảo hộ tại Việt Nam
- Nguyên nhân tử vong do tai nạn lao động hàng đầu tại Việt Nam: Ngã từ trên cao (35,5%)
- Nguyên nhân tai nạn khi làm việc với thang: Trượt, sảy chân chiếm khoảng 42% tổng số
- Tỷ lệ đạt chuẩn TCVN 7652 (tương đương ISO 20345): Trên 90% tại các nhà máy lớn, dưới 40% tại các công trường nhỏ và vừa
- Tỷ lệ sử dụng giày bảo hộ quá hạn sử dụng: Khoảng 25% công nhân hiện trường sử dụng cùng một đôi giày trên 1,5 năm
- Tỷ lệ giảm hệ số ma sát do mòn đế giày: Giảm tối đa 60% so với giày mới (khi có dính dầu)
Nguồn trích dẫn: Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) / Báo cáo MOLISA 2023
Cảnh báo rủi ro: Tại sao không thể sử dụng “giày thông thường”?
Tại nhiều hiện trường, chúng ta vẫn thấy công nhân leo trèo bằng giày thể thao vải hoặc trong một số trường hợp là dép lê. “Bậc thang (step)” chỉ có diện tích tiếp xúc từ 30mm đến 60mm. Với các loại giày thông thường, khi trọng lượng tập trung vào phạm vi hẹp này, đế giày sẽ bị biến dạng, khiến vòm bàn chân bị sụp xuống gây mệt mỏi và dẫn đến tình trạng “trượt” đột ngột. Đặc biệt vào mùa mưa tại Việt Nam, độ ẩm và bùn đất bám vào bậc thang khiến hệ số ma sát giảm xuống dưới 0,15, làm tăng mạnh rủi ro đe dọa đến tính mạng.
Điều kiện của giày phù hợp cho việc làm việc trên thang
Đặc điểm: 3 yếu tố kỹ thuật hỗ trợ an toàn
Để làm việc trên thang một cách an toàn, chỉ “mũi giày cứng” thôi là chưa đủ. 3 điểm sau đây là điều kiện bắt buộc:
- Khả năng chống trượt (Tiêu chuẩn SRC):
Tiêu chuẩn SRC (SRA + SRB) quy định trong ISO 20345 chứng minh khả năng chống trượt trên cả bề mặt gạch men có dung dịch tẩy rửa và bề mặt thép có glycerin (dầu). Điều này giúp duy trì lực bám mạnh mẽ ngay cả khi bậc thang bị ướt. - Độ cứng của phần xương giày (Shank):
Phần “Shank” được chèn vào lòng bàn chân của giày giúp ngăn giày bị uốn cong thành hình chữ V khi đứng trên các bậc thang hẹp. Điều này giúp giảm 30% gánh nặng cho cơ bắp chân và hạn chế rủi ro sảy chân ngay cả khi làm việc trong thời gian dài. - Độ linh hoạt và sự vừa vặn (Fitting):
Động tác leo thang bao gồm các chuyển động phức tạp với điểm tựa là ngón chân. Việc mũi giày (Toecap) không gây vướng víu và cổ chân được cố định phù hợp sẽ giúp duy trì chắc chắn “quy tắc 3 điểm tiếp xúc” (luôn tựa cơ thể bằng hai tay một chân hoặc một tay hai chân).
Ví dụ thực tế: Trước → Hành động → Sau
【Ví dụ: Nhà máy phụ tùng ô tô vốn đầu tư nước ngoài tại tỉnh Bình Dương】
- Trước (Before): Trước đây sử dụng giày bảo hộ thông dụng giá rẻ. Mỗi năm xảy ra 3 vụ “suýt bị ngã (trượt)” từ trên thang, công nhân phàn nàn về việc “mỏi chân”.
- Hành động (Action): Theo lời khuyên của Hasegawa Vietnam, nhà máy đã chuyển đổi toàn bộ sang dòng giày đạt chuẩn chống trượt SRC và có tích hợp phần xương giày (shank) độ cứng cao. Đồng thời tổ chức đào tạo kiểm tra thang định kỳ.
- Sau (After): Trong 1 năm sau khi áp dụng, không có vụ tai nạn trượt ngã nào liên quan đến thang. Tình trạng giảm tập trung vào buổi chiều do mệt mỏi được cải thiện, hiệu suất làm việc tổng thể tăng 12%.
Sự tin cậy của Hasegawa: “An toàn toàn diện khi làm việc trên cao” hỗ trợ từ dưới chân
Quản lý chất lượng, Chứng nhận và Tiêu chuẩn an toàn riêng biệt
Hasegawa Vietnam kế thừa những bí quyết của một “nhà sản xuất chuyên dụng về thang và thang gấp” đã được tích lũy nhiều năm tại Nhật Bản để áp dụng vào tiêu chuẩn lựa chọn giày. Các thiết bị chúng tôi đề xuất được lựa chọn dưới sự quản lý chất lượng nghiêm ngặt, đối chiếu với cả Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản (JIS T 8101) và Tiêu chuẩn Quốc gia Việt Nam (TCVN 7652:2007).
Đặc biệt, chúng tôi thực hiện các bài kiểm tra ma sát riêng biệt về “độ tương thích” giữa bề mặt hợp kim nhôm của thang và đế cao su của giày bảo hộ. Chúng tôi đã xác nhận rằng lực phanh đầy đủ được duy trì không chỉ trong điều kiện khô ráo mà còn trong môi trường nhiệt độ và độ ẩm cao đặc trưng của Việt Nam (độ ẩm trên 85%).
Chế độ hỗ trợ và tùy chỉnh theo yêu cầu
Chúng tôi không chỉ đơn thuần là nhà cung cấp sản phẩm. Các kỹ sư Nhật Bản và đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẽ trực tiếp đến hiện trường tại Việt Nam để cung cấp các hỗ trợ sau:
- Chẩn đoán hiện trường: Lựa chọn loại giày tối ưu phù hợp với môi trường làm việc (có dầu, nước, bụi bẩn hay không).
- Đào tạo an toàn: Hướng dẫn kỹ thuật về góc đặt thang chính xác (75°) và phần nào của giày nên đặt lên bậc thang để đảm bảo độ bám tốt nhất.
- Tùy chỉnh: Đề xuất tối ưu hóa kích cỡ phù hợp với môi trường sàn đặc biệt và hình dáng bàn chân của người Nhật cũng như người Việt.
Tổng kết
Để “không bị ngã khỏi thang”, việc sử dụng thang chất lượng cao là tất nhiên, nhưng “giày bảo hộ” để phát huy 100% hiệu năng đó cũng là điều không thể thiếu. Trong môi trường hiện trường khắc nghiệt tại Việt Nam, việc thỏa hiệp với các thiết bị giá rẻ có thể dẫn đến chi phí tai nạn lao động khổng lồ (trung bình tổn thất hàng trăm triệu đồng cho mỗi vụ việc).
- Chọn giày có khả năng chống trượt (SRC).
- Ngăn ngừa mệt mỏi khi làm việc trên thang bằng độ cứng của xương giày (shank).
- Chọn nhà cung cấp đáng tin cậy được bảo chứng bởi tiêu chuẩn TCVN/JIS.
Bằng cách tuân thủ triệt để 3 điểm này, mức độ an toàn tại hiện trường của bạn chắc chắn sẽ được nâng cao. Hasegawa Vietnam cam kết hỗ trợ hết mình cho sự an toàn của tất cả người lao động thông qua cả sản phẩm và kiến thức, để mọi người đều có thể “trở về nhà an toàn vào ngày mai”.